Nhiều người vẫn băn khoăn về ý nghĩa của bậc tam cấp và liệu nó có nhất thiết phải có ba bậc hay không. Thấu hiểu mong muốn của bạn về một không gian sống hài hòa và tiện nghi, <a href="NHATO“>NHATO sẽ giúp bạn làm rõ những khía cạnh này.
1. Bậc Tam Cấp Là Gì?
Bậc tam cấp, hay còn gọi là bậc cửa, là một cấu trúc bậc thang thường được xây dựng phía trước ngôi nhà, nối liền lối vào với phần sân hoặc mặt đất. Chức năng chính của bậc tam cấp là tạo sự thuận tiện cho việc di chuyển, đặc biệt đối với những ngôi nhà có cốt nền cao hơn mặt sân. Bên cạnh vị trí trước cửa chính, bậc tam cấp còn có thể được bố trí ở các khu vực khác trong nhà như nối liền phòng khách với khu bếp, hoặc giữa các tầng lầu, nhằm tạo sự liên kết không gian và thuận tiện trong sinh hoạt.
Bậc Tam Cấp Tiếng Anh Là Gì?
Trong tiếng Anh, bậc tam cấp được gọi là “Three-step Staircase”.
Bậc Tam Cấp Có Ý Nghĩa Gì?
Tên gọi “tam cấp” bắt nguồn từ quan niệm phong thủy Á Đông, tượng trưng cho ba yếu tố Thiên – Địa – Nhân, đại diện cho Trời – Đất – Con người. Bậc tam cấp không chỉ đóng vai trò chức năng mà còn ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ tổng thể của công trình. Việc thiết kế bậc tam cấp chuẩn phong thủy được kỳ vọng sẽ mang lại may mắn và tài lộc cho gia chủ.
Bậc tam cấp là gì? Bậc tam cấp kết nối ngôi nhà với phần sân. Ảnh: job3s
2. Bậc Tam Cấp Có Phải Luôn Có 3 Bậc?
Khái niệm “tam cấp” thường gợi liên tưởng đến con số 3. Tuy nhiên, số lượng bậc tam cấp không nhất thiết phải là 3. Theo quan niệm truyền thống, 3 bậc tượng trưng cho sự hài hòa Thiên – Địa – Nhân. Mặt khác, dựa trên thuyết Ngũ Hành, bậc cửa có thể có 5 bậc, tượng trưng cho Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ.
Trong thực tế xây dựng, nhiều công trình hiện đại có bậc tam cấp nhiều hơn 3 bậc. Một thiết kế phổ biến là bậc đầu tiên cao hơn sân, tiếp theo là 3 bậc thấp hơn nền nhà, và nền nhà được xem là bậc cuối cùng, tổng cộng là 5 bậc.
Ngoài ra, có thể áp dụng quy luật Sinh – Lão – Bệnh – Tử trong việc tính số bậc tam cấp. Theo quan niệm dân gian, người thuộc hành Dương thường xây bậc theo số lẻ như 3, 5, 7, 9 để đảm bảo rơi vào cung “Sinh” hoặc “Lão”.
Lưu ý: Chiều cao từ mặt sân lên nền nhà sẽ quyết định số lượng bậc tam cấp cần thiết. Nếu khoảng cách này nhỏ, chỉ cần 1 bậc vẫn có thể đảm bảo quy luật Sinh – Lão – Bệnh – Tử. Các công trình nhà ở riêng lẻ, biệt thự thường có 3 hoặc 5 bậc, trong khi các công trình tôn giáo như đình, chùa có thể có 7 hoặc 9 bậc.
Bậc tam cấp xây theo số lẻ. Ảnh: akisa
3. Cách Tính Bậc Tam Cấp Chuẩn Phong Thủy
Có hai phương pháp chính để tính số bậc tam cấp theo phong thủy.
Cách Tính Bậc Tam Cấp Theo Phong Thủy: Thiên – Địa – Nhân
Theo cách tính này, 3 bậc tam cấp tượng trưng cho Thiên, Địa, Nhân. Tuy nhiên, cách bố trí cần lưu ý: bậc đầu tiên phải cao hơn mặt sân, và bậc thứ ba phải thấp hơn hiên nhà. Nếu bậc 1 ngang bằng sân hoặc bậc 3 ngang bằng hiên nhà (thực chất chỉ còn 2 bậc), thì cách tính này không còn chuẩn phong thủy.
Cách Tính Bậc Tam Cấp Theo Quy Luật Sinh – Lão – Bệnh – Tử
Quy luật Sinh – Lão – Bệnh – Tử mô tả các giai đoạn của đời người. Khi xây bậc tam cấp, mục tiêu là để bậc cuối cùng rơi vào cung “Sinh” hoặc “Lão”. Cách tính cụ thể như sau:
- Sân: Tương ứng Bậc 1 (Sinh)
- Bậc 1 tam cấp: Tương ứng Bậc 2 (Lão)
- Bậc 2 tam cấp: Tương ứng Bậc 3 (Bệnh)
- Bậc 3 tam cấp: Tương ứng Bậc 4 (Tử)
- Nền nhà: Tương ứng Bậc 5 (Sinh)
Cách tính bậc tam cấp theo quy luật “Sinh – Lão – Bệnh – Tử”
Số lượng bậc tam cấp thực tế phụ thuộc vào vị trí xây dựng và loại hình công trình. Nhà phố, biệt thự thường có 3-5 bậc. Các công trình đình, chùa có thể có 7-9 bậc.
4. Kích Thước Bậc Tam Cấp
Kích thước hợp lý của bậc tam cấp đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự hài hòa về thẩm mỹ và an toàn khi sử dụng.
Kích Thước Bậc Tam Cấp Nhà Ở
Theo các chuyên gia, chiều rộng của mỗi bậc tam cấp nên gấp đôi chiều cao. Chiều cao bậc tam cấp nhà ở phổ biến từ 15-18cm, chiều rộng từ 20-30cm. Các thông số này tạo độ dốc vừa phải, đảm bảo an toàn và thuận tiện khi di chuyển. Các kích thước cụ thể có thể dao động như sau:
- Chiều cao 16-18cm, chiều rộng 27cm.
- Chiều cao 15-18cm hoặc 10-12cm, chiều rộng 20cm.
- Chiều cao 15-18cm, chiều rộng 20-30cm.
Kích Thước Bậc Tam Cấp Công Trình Công Cộng
Đối với các công trình công cộng như trường học, bệnh viện, trụ sở cơ quan, tiêu chí an toàn và dễ dàng di chuyển được đặt lên hàng đầu. Do đó, chiều cao bậc tam cấp thường được giảm xuống còn 10-12cm, trong khi chiều rộng giữ nguyên khoảng 20-30cm.
Kích Thước Bậc Tam Cấp Trong Các Tòa Nhà Lớn
Tại các công trình quy mô lớn như trung tâm thương mại, nhà hát, bậc tam cấp thường có kích thước lớn hơn để cân xứng với tổng thể kiến trúc. Chiều rộng bậc có thể đạt từ 1,2 – 1,5m, chiều cao tùy thuộc vào độ cao tầng của tòa nhà.
Kích thước bậc tam cấp tùy thuộc vào quy mô của công trình, từng loại công trình. Ảnh: newlando
5. Tham Khảo Các Mẫu Thiết Kế Bậc Tam Cấp Đẹp
Dưới đây là một số mẫu thiết kế bậc tam cấp đẹp, đa dạng về phong cách và vật liệu, bạn có thể tham khảo:
Bậc tam cấp bằng bê tông màu xám hiện đại, tối giản. Ảnh: spacet
Bâc tam cấp nhà vườn thiết kế theo quy luật Sinh – Lão – Bệnh – Tử. Ảnh: spacet
Mẫu thiết kế bậc tam cấp với bề rộng lớn, thoải mái khi đi lại. Ảnh: spacet
Bậc cấp nhà kết hợp giữa đá và đổ bê tông chắc chắn. Ảnh: Cafeland
Bậc tam cấp cho nhà biệt thự. Ảnh: tranhdadoixung
Bậc tam cấp có thiết kế đơn giản. Ảnh: vinavic
Bậc tam cấp thiết kế có tay vịn kim loại mạ đồng sang trọng, quyền quý. Ảnh: xaynhahcm
Thiết kế bậc tam cấp kết hợp đèn LED chiếu sáng, giúp di chuyển an toàn vào ban đêm. Ảnh: xaynhahcm
Bậc tam cấp chuyển tiếp giữa nhà ở và sân vườn xanh mát. Ảnh: xaynhahcm
6. Lưu Ý Khi Xây Bậc Tam Cấp
Bên cạnh các yếu tố kỹ thuật và phong thủy, việc lựa chọn vật liệu, màu sắc, hình dáng và quy trình thi công cũng cần được chú trọng.
Vật Liệu Xây Bậc Tam Cấp
Vật liệu xây dựng bậc tam cấp rất đa dạng, phổ biến là bê tông, gạch hoặc đá, tùy thuộc vào thiết kế, ngân sách và yêu cầu của gia chủ. Các vật liệu hoàn thiện bề mặt thường gặp là gạch men, đá tự nhiên hoặc đá nhân tạo. Khi lựa chọn vật liệu, ưu tiên hàng đầu là độ bền, khả năng chống trơn trượt và an toàn, đặc biệt đối với gia đình có người già và trẻ nhỏ. Đá hoa cương là một lựa chọn phổ biến cho việc ốp bậc tam cấp nhờ vẻ đẹp và độ bền cao.
Chọn vật liệu xây bậc tam cấp để đảm bảo độ bền vững cho công trình. Ảnh: xaydungnhatrongoi
Màu Sắc Bậc Tam Cấp
Màu sắc của bậc tam cấp chủ yếu phụ thuộc vào vật liệu ốp lát (gạch, đá). Nên chọn màu sắc hài hòa, đồng bộ với màu sơn tường và kiến trúc tổng thể của ngôi nhà để tạo sự nhất quán và thẩm mỹ. Ngoài ra, có thể xem xét lựa chọn màu sắc hợp với bản mệnh của gia chủ theo Ngũ Hành để tăng thêm yếu tố phong thủy.
Hình Dáng Bậc Tam Cấp
Thiết kế truyền thống thường có dạng hình khối hộp. Các phong cách hiện đại cho phép đa dạng hóa hình dáng bậc tam cấp, tùy thuộc vào sở thích và phong cách kiến trúc. Tuy nhiên, để đảm bảo yếu tố phong thủy, có thể tham khảo lựa chọn hình dáng phù hợp với mệnh ngũ hành:
- Mệnh Kim: Ưu tiên hình tròn, hình chữ nhật. Tránh hình trụ, tam giác.
- Mệnh Thủy: Ưu tiên hình tròn, lượn sóng. Tránh hình tam giác, chữ nhật.
- Mệnh Mộc: Ưu tiên hình lượn sóng. Tránh hình tròn, chữ nhật.
- Mệnh Hỏa: Ưu tiên hình trụ, tam giác. Tránh hình tròn, lượn sóng.
- Mệnh Thổ: Ưu tiên hình tam giác, chữ nhật. Tránh hình trụ, lượn sóng.
Lưu Ý Khi Thi Công
Trong quá trình thi công và sau khi hoàn thiện, cần chú trọng công tác vệ sinh và đảm bảo an toàn. Quan trọng là phải đảm bảo sự liên kết chắc chắn giữa cốt nền, tường và lớp vật liệu ốp bề mặt. Tình trạng rỗng giữa lớp ốp và tường có thể dẫn đến việc bậc tam cấp bị lỏng lẻo, vật liệu ốp dễ bị hư hại do tác động của thời tiết và ngoại lực.
Bậc tam cấp không chỉ mang lại sự tiện lợi trong di chuyển và góp phần tạo nên vẻ đẹp cho ngôi nhà mà còn chứa đựng ý nghĩa phong thủy quan trọng nếu được thiết kế đúng chuẩn. Các thông tin trên mang tính tham khảo, gia chủ nên tham vấn ý kiến của các chuyên gia có kinh nghiệm để có được giải pháp thiết kế và thi công tối ưu nhất.
Lam Giang
Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về bậc tam cấp, từ đó có những quyết định xây dựng phù hợp cho ngôi nhà của mình. Để có thêm những kiến thức chuyên sâu về thiết kế và xây dựng, mời bạn khám phá thêm trong chuyên mục Kiến Trúc & Xây Dựng.
