Tại căn biệt thự 47C Phạm Ngọc Thạch, bà Diệu đã tìm lại hình ảnh gia đình mình vào những năm tháng đầu tiên tại Sài Gòn, một không gian do kiến trúc sư Huy kiến tạo và gìn giữ nét đẹp nguyên bản. Nơi đây không chỉ là mái ấm mà còn là kho báu ký ức về người mẹ và nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, với những góc áp mái xanh tươi và tà áo dài bay bổng, mang đến cảm giác vừa hoài cổ vừa sức sống. Những câu chuyện về sự quan tâm đặc biệt của mẹ dành cho anh Sơn, từ bữa ăn đến giấc ngủ, đã định hình nên nếp sống kỷ luật cho cả gia đình, một thói quen được tiếp nối ngay cả khi người mẹ không còn hiện diện, thể hiện tình thân và sự gắn kết sâu sắc. Khám phá thêm về những giá trị văn hóa và lịch sử được bảo tồn tại đây cùng NHATO Review.
Ngôi nhà 47C Phạm Ngọc Thạch, nơi gia đình bà Diệu mua lại từ bác sĩ Trần Đình Đệ, đã trở thành tổ ấm đầu tiên của cả gia đình tại Sài Gòn vào năm 1972. Kiến trúc sư Huy đã thiết kế căn nhà này, và nó vẫn giữ nguyên vẹn kiến trúc ban đầu cho đến ngày nay.<div class="ArticleContent_tableContainerZWHvj”>
| Căn nhà 47C Phạm Ngọc Thạch là nơi lưu giữ những ký ức đẹp đẽ nhất của bà Diệu về mẹ và anh Sơn, cùng với những thăng trầm của cuộc sống. Dù mang vẻ trầm mặc, hoài cổ, ngôi nhà vẫn toát lên sự tươi mới nhờ không gian áp mái ngập tràn cây xanh và những tà áo dài thơ mộng. |
Mẹ của bà Diệu và nhạc sĩ Trịnh Công Sơn có mối quan hệ thân thiết, thường xuyên chia sẻ tâm tư. Dù là người con cả, trong mắt mẹ, anh Sơn luôn bé nhỏ và cần được chăm sóc đặc biệt, nhất là về bữa ăn và giấc ngủ do tính biếng ăn và thể trạng gầy yếu. Dưới sự quản lý nghiêm ngặt của mẹ về giờ giấc sinh hoạt, các con đều hình thành nếp sống nền nếp, kỷ luật, luôn có mặt đông đủ trong các bữa cơm gia đình. Ngay cả khi mẹ đã qua đời, anh chị em vẫn duy trì thói quen này để không làm anh Sơn phải chờ đợi. Mẹ đã phân công công việc nhà một cách công bằng cho mỗi người con, thể hiện tình yêu thương và sự hy sinh vô bờ bến dành cho các con.– Tài nấu ăn và may vá, thêu thùa của các chị em có phải đều được thừa hưởng từ mẹ? Bà Diệu chia sẻ niềm đam mê nấu ăn từ thuở nhỏ, xuất phát từ mong muốn tự tay chuẩn bị những món ăn ngon cho mẹ và anh Sơn. Dù có người giúp việc, bà vẫn dậy sớm ra chợ chọn mua nguyên liệu tươi ngon nhất, đôi khi còn bị mẹ mắng vì điều này. Các chị em gái cũng thường xuyên cùng nhau trang trí nhà cửa cho thêm phần sinh động và hỗ trợ lẫn nhau trong công việc nội trợ. Anh Sơn luôn thích sự mới lạ trong các món ăn, nên mỗi tối, các chị em lại cùng nhau suy nghĩ để đổi mới thực đơn cho ngày hôm sau. Việc nấu ăn, giống như sáng tạo nghệ thuật, đòi hỏi cả tâm hồn, và có lẽ điều này được ảnh hưởng từ anh Sơn, người có gu thẩm mỹ tinh tế trong cả ăn uống lẫn trang phục. Anh và mẹ luôn mong muốn các con gái phải luôn xinh đẹp và chỉn chu. Anh Sơn còn tự vẽ mẫu áo để các em gái có thể tự may cho mình.<div class="ArticleContent_tableContainerZWHvj”>
 |
 |
 |
 |
 |
 |
– Chứng kiến người mẹ đơn thân nuôi dạy đàn con khôn lớn, bà đã học được những bài học gì để vượt qua những khó khăn trong cuộc sống? Mẹ bà Diệu luôn dạy rằng tiền bạc chỉ là phương tiện, không phải là mục đích cuối cùng, và cuộc sống cần hướng tới những giá trị chân, thiện, mỹ. Bà tin rằng mọi vấn đề trong cuộc sống đều có thể giải quyết được bằng cách tha thứ và quên đi, để tâm trí có không gian cho những điều tốt đẹp. Mẹ là tấm gương về ý chí, sự tự lập và kiên cường, luôn dạy con tinh thần “thua keo này bày keo khác”, nhẫn nhịn và chấp nhận những gì không thể thay đổi. Tám người con không chỉ yêu thương mà còn vô cùng kính phục mẹ. Bà dạy con không bao giờ được lớn tiếng hay nói lời suông. Khi có ai mắc lỗi, bà chỉ góp ý riêng, giải thích cặn kẽ, sâu sắc, đôi khi chỉ bằng một bài thơ, khiến lời dạy thấm sâu vào tâm trí. Mẹ luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc làm phước, dạy rằng khi làm phước, chỉ cần bàn tay mình làm, không cần cho bàn tay trái biết, đó mới là ý nghĩa thực sự. Bà Diệu bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc vì có một trái tim biết yêu thương và một tâm hồn biết rung động, bởi đó là sức mạnh để con người vượt qua mọi thử thách nghiệt ngã của cuộc đời.– Có phải tình yêu thương của mẹ và anh Sơn đã níu giữ bà ở lại ngôi nhà này? Và giờ đây, hai con gái của bà cũng từ Canada trở về để cùng mẹ gìn giữ nơi này như một bảo tàng nhỏ về Trịnh Công Sơn? Bà Diệu cảm nhận như có một sức hút vô hình níu giữ mình tại ngôi nhà này, bởi đi đâu cũng không thấy giống như nhà mình. Bà tin rằng linh hồn của mẹ và anh Sơn luôn hiện hữu trong căn nhà. Cảm giác này ngày càng lớn dần, thôi thúc bà phải làm điều gì đó ý nghĩa hơn để mẹ và anh Sơn được vui. Một ý tưởng mới đã nảy sinh, khiến bà cảm thấy như mẹ và anh đang mỉm cười. Bà chia sẻ niềm hạnh phúc khi được làm công việc mình yêu thích ngay tại chính ngôi nhà của mình. Bà thường nói với bạn bè rằng “Với tôi, cô đơn đi vắng”. Mọi người thường ngạc nhiên khi ở tuổi này bà vẫn làm việc hăng say như thời trẻ. Bà cho rằng điều này là nhờ tâm hồn bà quá đỗi bình yên. Dù đã từng trải qua những giai đoạn buồn bã kéo dài, bà cảm thấy nghiệp chướng dường như đã qua. Bà bày tỏ lòng biết ơn tới trời Phật, mẹ và anh Sơn đã mang lại sự bình yên trong tâm hồn, bởi đó là nền tảng cho mọi sáng tạo và thành công trong công việc. Hai con gái của bà, Lạc Phố và Nam Phố, hiện đã trở về để cùng mẹ kinh doanh. Các cháu cũng chịu ảnh hưởng sâu sắc từ những câu chuyện bà kể về bà ngoại. Bà mong muốn cuộc đời mình có nhiều câu chuyện hay để kể cho các con. Trong bối cảnh cuộc sống hiện đại, việc các cô gái trẻ lớn lên ở nước ngoài nhưng vẫn giữ được tâm hồn Việt Nam, đảm đang như Lạc Phố và Nam Phố, là niềm hạnh phúc lớn nhất đối với bà. Bà cảm thấy vô cùng hạnh phúc khi nhận trách nhiệm gìn giữ những kỷ vật của anh Sơn, bao gồm hình ảnh, giấy tờ, vật dụng cá nhân và vô số bản phác thảo dang dở. Bà đã biến ngôi nhà thành một bảo tàng mở, nơi bạn bè của anh Sơn có thể tụ họp vào dịp sinh nhật hoặc ngày giỗ, cùng nhau cất cao lời ca tiếng hát như thể anh vẫn còn hiện diện nơi đây.– Tư tưởng Phật giáo từ mẹ dường như đã ảnh hưởng sâu sắc đến anh Sơn và tất cả các con? Ngay từ khi còn nhỏ, mẹ đã thường xuyên đưa các con đến chùa. Tiếng tụng kinh đã thấm vào tâm hồn bà Diệu đến nỗi bà từng xin mẹ cho đi tu. Có những buổi trưa, bà lẻn đến chùa nghe kinh và ngủ quên trên bậc tam cấp. Lớn lên, bà lại nghe mẹ và anh Sơn tụng kinh mỗi ngày như hát, và những lời kinh kệ đã ngấm vào bà từ lúc nào không hay.<div class="ArticleContent_tableContainerZWHvj”>
 |
 |
 |
 |
– Ở tuổi này, bà lại khởi nghiệp với vai trò mới là nhà thiết kế thời trang, với những bộ sưu tập áo dài xưa đã từng được trình diễn quốc tế? Bà Diệu đã dành nhiều thời gian suy ngẫm về tà áo dài. Khi bắt tay vào thiết kế, bà nhớ về thời thiếu nữ với chiếc áo dài lụa trắng, nhớ về chiếc áo dài của mẹ và bà ngoại. Dù phong cách và đường nét thay đổi theo từng thời kỳ, áo dài vẫn giữ được nét kín đáo, dịu dàng, thướt tha và kiều diễm. Mẹ bà, từng là hoa khôi trường Đồng Khánh, có hình ảnh đẹp nhất trong mắt bà là mái tóc vấn cao, khoác trên mình chiếc áo dài xưa sang trọng, dắt các con ăn mặc chỉnh tề đi chùa. Bà bày tỏ sự buồn lòng khi nhìn thấy các bạn trẻ mặc áo dài cách điệu, vì điều đó làm mất đi vẻ trang trọng, quyền quý và duyên dáng vốn có của tà áo dài. Nghiên cứu lịch sử áo dài, bà mong muốn hồi sinh hình ảnh áo dài xưa. Bà quay trở lại với áo dài năm tà, trong đó hai tà trước tượng trưng cho cha mẹ, hai tà sau tượng trưng cho vợ chồng, và tà trong cùng tượng trưng cho con cái. Năm hàng cúc áo biểu tượng cho ngũ thường: nhân, lễ, nghĩa, trí, tín. Áo dài tà rộng, may hai lớp, với đường chỉ đột thủ công, giúp người phụ nữ dễ dàng và thoải mái trong mọi hoạt động sinh hoạt.<div class="ArticleContent_tableContainerZWHvj”>
 |
 |
 |
| Bà Diệu hồi tưởng về những kỷ niệm đáng nhớ, đặc biệt là những buổi sáng bà thức dậy sớm nhất để pha cà phê cho cả nhà. Niềm hạnh phúc lớn nhất của bà là được cùng mẹ thưởng thức cà phê và trò chuyện vào những buổi sáng tinh khôi, hay quây quần bên anh chị em trong những bữa cơm ấm áp. |
Bà Diệu ví những chiếc áo dài thêu của họa sĩ Lê Phổ và Cát Tường từ những năm 1930 như những bức tranh thủy mặc. Bà chỉ xem mình là người khơi gợi và gìn giữ những vẻ đẹp truyền thống của cha ông. Những rung động của bà trước màu sắc không nặng về kỹ thuật mà tập trung vào sự tĩnh tâm để tìm kiếm những rung động tinh tế và thực hiện bằng cả tấm chân tình. Dù có thể chưa đạt được đến mức độ mong muốn, nhưng bà luôn cảm thấy vui vẻ và bình an trong tâm hồn khi cố gắng thực hiện điều đó.
Nếu bạn muốn khám phá thêm những câu chuyện ý nghĩa về kiến trúc và không gian sống, hãy ghé thăm chuyên mục Kiến Trúc & Xây Dựng.