Trong lĩnh vực xây dựng, việc dự trù kinh phí là bước đi đầu tiên và quan trọng để hiện thực hóa mọi công trình, từ đó giúp bạn quản lý tài chính hiệu quả hơn. Hiểu rõ bản chất của dự toán sẽ là chìa khóa để bạn đưa ra những quyết định đầu tư sáng suốt, và để thực hiện điều đó, hãy khám phá thêm tại Nhà TO.
1. Dự Toán Là Gì?
Dự toán, trong tiếng Anh là “Estimate” hoặc “Cost Estimate” khi nói về chi phí, là một thuật ngữ chỉ việc ước tính các số liệu liên quan đến một công việc hoặc dự án sắp diễn ra. Thông qua các phép tính toán, dự toán giúp đưa ra những con số gần đúng về chi phí, từ đó tạo cơ sở cho việc lập kế hoạch chuẩn bị các nguồn lực cần thiết trước khi bắt đầu triển khai.
Dự toán là gì? Thuật ngữ này được sử dụng nhiều trong lĩnh vực xây dựng
Trong lĩnh vực bất động sản, đặc biệt là xây dựng, khái niệm dự toán mang những ý nghĩa cụ thể hơn.
Dự Toán Xây Dựng Là Gì?
Dự toán xây dựng là quá trình tính toán để xác định tổng chi phí dự kiến cho một công trình xây dựng. Công việc này thường được thực hiện ở giai đoạn thiết kế kỹ thuật hoặc thiết kế kỹ thuật – thi công. Dự toán xây dựng bao gồm nhiều hạng mục chi phí khác nhau, cụ thể là:
– Giá Trị Dự Toán Mua Sắm Trang Thiết Bị:
Chi phí này bao gồm giá mua sắm các thiết bị cần thiết cho sản xuất, làm việc hoặc sinh hoạt của công trình. Ngoài ra, nó còn bao gồm các chi phí liên quan như vận chuyển, bảo quản, bảo dưỡng, bảo hiểm và thuế nhập khẩu (nếu có) cho các thiết bị đó.
– Giá Trị Dự Toán Xây Lắp Bao Gồm:
Hạng mục này bao gồm chi phí cho việc phá dỡ công trình cũ (nếu có), san lấp mặt bằng, xây dựng các công trình tạm phục vụ thi công (thuộc chi phí chung), chi phí thi công chính của công trình, và chi phí lắp đặt thiết bị (nếu cần). Chi phí chung trong dự toán xây lắp là những khoản chi phí không trực tiếp liên quan đến việc thi công từng hạng mục cụ thể của công trình mà phục vụ cho toàn bộ quá trình xây dựng.
– Phí Dự Phòng:
Đây là khoản chi phí được trích trước để đối phó với các tình huống phát sinh không lường trước được trong quá trình thiết kế, thi công hoặc các yếu tố khách quan khác. Việc dự trù chi phí này giúp đảm bảo dự án có thể tiếp tục triển khai mà không gặp phải những trở ngại lớn về tài chính.
– Các Chi Phí Khác:
Bao gồm các chi phí liên quan đến hoạt động đầu tư dự án như chi phí tư vấn đầu tư, nghiên cứu khoa học công nghệ (nếu có), chi phí công tác, chi phí đền bù giải phóng mặt bằng, chi phí chuyển quyền sử dụng đất, chi phí hồ sơ mời thầu, và các chi phí quản lý dự án khác.
Công việc dự toán xây dựng khá phức tạp và tốn nhiều thời gian
Việc hiểu rõ dự toán xây dựng là gì sẽ giúp chủ đầu tư có cái nhìn tổng quan và chuẩn bị tốt hơn cho việc lập dự toán công trình.
Lập Dự Toán Công Trình Là Gì?
Lập dự toán công trình là quá trình dự trù và liệt kê chi tiết tất cả các khoản chi phí dự kiến sẽ phát sinh trong quá trình xây dựng một công trình. Bảng dự toán này cung cấp cho chủ đầu tư thông tin về tổng mức đầu tư ban đầu, làm cơ sở để lập kế hoạch quản lý tài chính hiệu quả trong suốt quá trình thực hiện dự án. Bản dự toán được xây dựng dựa trên các số liệu dự kiến và các phương pháp xác định chi phí theo quy định.
2. Công Việc Lập Dự Toán Nhằm Mục Đích Gì?
Việc lập dự toán đóng vai trò quan trọng và mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho chủ đầu tư và dự án xây dựng:
– Lập kế hoạch tài chính ban đầu: Dự toán giúp nhà đầu tư có cái nhìn rõ ràng về nguồn vốn cần thiết, từ đó lên kế hoạch huy động và góp vốn một cách kịp thời, đảm bảo khả năng tài chính cho dự án.
– Lựa chọn nhà thầu và tối ưu chi phí: Khi nắm vững các hạng mục chi phí, nhà đầu tư có thể dễ dàng so sánh và lựa chọn nhà thầu phù hợp nhất. Điều này không chỉ giúp đảm bảo chất lượng công trình mà còn có khả năng tiết kiệm chi phí về lâu dài.
– Thuận lợi cho công tác quyết toán: Dự toán chi tiết là cơ sở quan trọng để đối chiếu, xác định chi phí thực tế và giải quyết các vấn đề tài chính sau khi công trình hoàn thành, giúp quá trình quyết toán diễn ra minh bạch và dễ dàng hơn.
– Cơ sở đàm phán vay vốn: Các số liệu chính xác từ bảng dự toán là yếu tố cần thiết khi nhà đầu tư cần vay vốn ngân hàng hoặc các tổ chức tín dụng, giúp quá trình đàm phán trở nên thuận lợi hơn.
– Đánh giá và lựa chọn phương án đầu tư: Dự toán cung cấp các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật quan trọng, giúp chủ đầu tư phân tích, so sánh và lựa chọn phương án đầu tư tối ưu nhất cho công trình.
– Cơ sở ký kết hợp đồng: Bảng dự toán là nền tảng để chủ đầu tư và nhà thầu đi đến thống nhất và ký kết hợp đồng. Nó cũng làm cơ sở cho các công tác thanh toán và quyết toán sau này, giảm thiểu rủi ro và tranh chấp.
Dự toán chính xác là bước đầu hướng tới sự hợp tác tốt đẹp sau này của đơn vị thầu và chủ đầu tư
3. Hướng Dẫn Lập Dự Toán Xây Dựng Cho Người Mới
Đối với những người mới bắt đầu, công việc lập dự toán xây dựng có thể gặp nhiều khó khăn do sự phức tạp của các hạng mục chi phí. Để thực hiện công việc này một cách hiệu quả, người mới cần chú trọng đến các bước cơ bản và các hạng mục quan trọng của công trình. Quá trình này bắt đầu từ việc xác định rõ ràng các công việc cần thực hiện, sau đó bóc tách chi tiết từng hạng mục.
Ví dụ, đối với hạng mục móng, các công việc cần tính toán bao gồm đào đất, vận chuyển đất thừa, đổ bê tông lót, đổ bê tông móng, và lắp đặt cốt thép móng. Tương tự, đối với phần thân công trình, cần tính toán chi phí cho bê tông cột, ván khuôn, cốt thép dầm sàn, và các công việc liên quan khác cho từng tầng.
Quy trình lập dự toán xây dựng thường dựa trên các yếu tố chính sau:
Dự Toán Về Khối Lượng
Sau khi xác định được các công tác cần thực hiện, bước tiếp theo là tính toán khối lượng cho từng hạng mục. Điều này đòi hỏi khả năng đọc và hiểu bản vẽ thiết kế chi tiết. Đối với những người chưa có kinh nghiệm chuyên môn về xây dựng, việc đọc bản vẽ có thể là một thách thức. Do đó, việc nghiên cứu kỹ lưỡng các bản vẽ, tham khảo các dự án tương tự và học hỏi từ những người có kinh nghiệm là rất quan trọng để có thể hình dung rõ ràng về quy mô và các chi tiết của công trình.
Đọc bản vẽ là nhiệm vụ quan trọng trong công việc xác định khối lượng
Trong quá trình tính toán khối lượng, dù là khối lượng lớn hay nhỏ, người làm dự toán cần đảm bảo sự chính xác tuyệt đối. Khối lượng nhỏ có thể được bổ sung và hoàn thiện sau khi đã có kinh nghiệm hơn, hoặc nhờ sự góp ý từ đồng nghiệp để nâng cao kiến thức cho các dự án sau này.
Dự Toán Chiết Tính Đơn Giá
Sau khi đã xác định được khối lượng, bước tiếp theo là tính toán đơn giá cho từng công tác. Công thức cơ bản để tính dự toán là: Khối lượng x Đơn giá = Dự toán. Để xác định đơn giá, cần tính toán dựa trên bốn yếu tố chính: giá nhân công tại thời điểm hiện tại (tính theo ngày công), định mức hao phí vật liệu và lao động cho một đơn vị công tác, giá vật liệu tham khảo trên thị trường, và giá ca máy thi công.
Định mức là tiêu chuẩn về hao phí để hoàn thành một đơn vị công tác. Người mới bắt đầu nên áp dụng các định mức nhà nước quy định và tham khảo các tài liệu dự toán từ những người đi trước. Việc điều chỉnh định mức có thể phát sinh khi gặp trường hợp đặc biệt, nhưng nên tập trung vào việc nắm vững quy trình trước khi thực hiện các điều chỉnh phức tạp.
Dự Toán Về Giá Vật Liệu
Việc dự toán giá vật liệu có thể phức tạp, không phải ở khâu tính toán mà ở việc xác định nguồn cung cấp và mức giá hợp lý. Để có được thông tin chính xác, cần tham khảo giá công bố từ các website, diễn đàn chuyên ngành, cũng như khảo sát giá trực tiếp tại các cửa hàng vật liệu xây dựng ở địa phương, vì giá cả có thể thay đổi tùy theo khu vực. Sau khi thu thập đủ dữ liệu, việc tính toán và đưa ra dự đoán cuối cùng sẽ trở nên khả thi hơn.
Tham khảo giá vật liệu xây dựng tại địa phương để có tính toán sát thực tế nhất
Bảng Tổng Hợp Kinh Phí Cùng Hệ Số
Việc điều chỉnh hệ số chi phí, đặc biệt là chi phí nhân công và máy thi công, cần dựa trên mức lương và điều kiện thực tế của từng vùng miền. Các chi phí cần được tổng hợp bao gồm chi phí trực tiếp, chi phí chung, chi phí dự phòng và thuế giá trị gia tăng. Các hạng mục như giá ca máy, tiền lương nhân công cần được làm rõ trong bảng tổng hợp kinh phí dự toán.
4. Yêu Cầu Mà Một Người Làm Nghề Dự Toán Cần Nắm Được
Để trở thành một người làm dự toán chuyên nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực xây dựng, đòi hỏi người đó phải trang bị nhiều kỹ năng và kiến thức chuyên môn. Dưới đây là những yêu cầu cốt lõi:
Đọc Được Bản Vẽ Xây Dựng
Khả năng đọc hiểu bản vẽ xây dựng là nền tảng cơ bản và quan trọng nhất. Điều này không chỉ giúp hình dung tổng thể về công trình mà còn cho phép phân tích chi tiết các giai đoạn thi công, cấu tạo vật liệu, và các yêu cầu kỹ thuật. Để làm được điều này, người làm dự toán cần có kiến thức vững chắc về các nguyên vật liệu xây dựng, quy trình thi công, và các tiêu chuẩn, quy phạm liên quan.
Kinh Nghiệm Và Trải Nghiệm Thực Tế Rất Quan Trọng
Mặc dù kiến thức từ sách vở là cần thiết, nhưng kinh nghiệm thực tế tại công trường và trong quá trình triển khai dự án là vô cùng quý giá. Việc tham gia thực tế, quan sát quy trình thi công, và học hỏi từ các dự án đã hoàn thành sẽ giúp người làm dự toán có cái nhìn sâu sắc hơn về các vấn đề có thể phát sinh và cách xử lý chúng hiệu quả. Việc xem các video hướng dẫn hoặc tham khảo ý kiến từ các chuyên gia cũng là cách bổ sung kinh nghiệm hữu ích.
Có Đầu Óc Phân Tích Và Phán Đoán
Công việc dự toán đòi hỏi khả năng phân tích nhạy bén và phán đoán chính xác. Người làm dự toán cần nắm vững các phương pháp chuẩn trong việc đo bóc khối lượng và lập dự toán. Bên cạnh đó, việc am hiểu sâu rộng về các quy định pháp luật liên quan đến xây dựng và đầu tư sẽ giúp đưa ra những quyết định chính xác và hợp lý, đặc biệt khi xử lý các tình huống phức tạp hoặc có sự thay đổi trong yêu cầu dự án.
Nắm được những yêu cầu để có thể hoàn thành tốt công việc
Áp Dụng Công Nghệ Vào Công Việc Thực Tế
Trong bối cảnh khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ, việc ứng dụng các phần mềm chuyên dụng trong thiết kế, bóc tách khối lượng, tính toán dự toán và quản lý dự án là điều cần thiết. Người làm dự toán cần có kỹ năng sử dụng máy tính và các phần mềm liên quan một cách thành thạo. Sự nhạy bén trong việc áp dụng công nghệ sẽ giúp tối ưu hóa quy trình làm việc, nâng cao độ chính xác và hiệu quả công việc.
Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về dự toán là gì và quy trình lập dự toán xây dựng. Do tính chất phức tạp và yêu cầu cao về chuyên môn, chủ đầu tư nên cân nhắc tìm kiếm sự hỗ trợ từ các đơn vị tư vấn dự toán hoặc các nhà thầu uy tín để có được bảng dự toán công trình chính xác, làm cơ sở vững chắc cho quá trình thi công diễn ra thuận lợi và đúng tiến độ.
Hà Linh
Để hiểu sâu hơn về các khía cạnh quan trọng trong xây dựng, đừng bỏ lỡ những bài viết chi tiết trong chuyên mục Kiến Trúc & Xây Dựng.