Khi quyền sở hữu đất đai thay đổi, đặc biệt khi người đứng tên đã qua đời, quy trình sang tên sổ đỏ trở nên phức tạp và cần sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Hiểu rõ các bước và quy định pháp lý liên quan sẽ giúp bạn thực hiện thủ tục này một cách thuận lợi, đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người thừa kế với sự hỗ trợ từ NHATO Hoàng Đức.
Sang Tên Sổ Đỏ Là Gì?
Sang tên sổ đỏ là quy trình pháp lý nhằm chuyển giao quyền sử dụng đất và các tài sản gắn liền với đất từ chủ sở hữu này sang chủ sở hữu khác. Thủ tục này áp dụng trong các trường hợp như chuyển nhượng, trao tặng, thừa kế hoặc mua bán bất động sản. Việc hoàn tất thủ tục sang tên sổ đỏ là bắt buộc để Nhà nước quản lý đất đai hiệu quả và đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho chủ sở hữu mới. Nếu không thực hiện đăng ký theo quy định, chủ sở hữu mới có thể bị xử phạt hành chính.
Khi thay đổi quyền sử dụng đất, chủ sở hữu cần phải thực hiện sang tên sổ đỏ để đảm bảo công tác quản lý đất đai
Trong các giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất, vấn đề sang tên sổ đỏ khi người đứng tên đã qua đời là mối quan tâm hàng đầu của nhiều người.
Sang Tên Sổ Đỏ Khi Người Đứng Tên Đã Mất Có Được Không?
Việc sang tên sổ đỏ khi chủ sở hữu đã mất phụ thuộc vào tình trạng sở hữu đất và các yếu tố pháp lý liên quan đến người để lại di sản.
Chủ Sở Hữu Đất Là Một Cá Nhân Duy Nhất
Trường hợp bất động sản chỉ thuộc quyền sở hữu của một cá nhân duy nhất và cá nhân đó đã thực hiện ký kết các văn bản pháp lý như hợp đồng mua bán, chuyển nhượng, hoặc văn bản trao tặng trước khi qua đời, thì người thụ hưởng hoặc người mua có thể tiến hành thủ tục xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.
Chủ Sở Hữu Đất Là Hộ Gia Đình
Theo quy định tại Khoản 29 Điều 3 Luật Đất đai 2013, hộ gia đình sử dụng đất bao gồm vợ chồng hoặc những người có quan hệ huyết thống, nuôi dưỡng, đang sinh sống chung và có quyền sử dụng đất chung tại thời điểm Nhà nước giao đất, cho thuê, công nhận quyền sử dụng đất hoặc nhận chuyển quyền sử dụng đất.
Nếu một thành viên trong hộ gia đình muốn chuyển nhượng quyền sử dụng đất, điều này đòi hỏi sự đồng thuận hoặc ủy quyền từ tất cả các đồng sở hữu còn lại. Trong trường hợp có bất kỳ thành viên nào không đồng ý, việc sang tên sổ đỏ sẽ không thể thực hiện được. Để tiến hành sang tên, cần có hợp đồng mua bán hoặc chuyển nhượng được sự chấp thuận của tất cả các đồng sở hữu, đồng thời phải giải quyết phần thừa kế của thành viên đã mất.
Có thể sang tên sổ đỏ khi người đứng tên đã mất
Các Trường Hợp Sang Tên Sổ Đỏ Khi Người Đứng Tên Đã Mất Theo Diện Kế Thừa Tài Sản
Khi chủ sở hữu sổ đỏ qua đời, quyền sử dụng đất và các tài sản gắn liền với đất sẽ được phân chia thừa kế theo di chúc hoặc theo quy định của pháp luật.
Trường Hợp Người Đứng Tên Sổ Đỏ Đã Mất Có Để Lại Di Chúc
Nếu người đứng tên sổ đỏ có lập di chúc hợp pháp trước khi qua đời, tài sản đất đai sẽ được phân chia theo nội dung di chúc đó. Những người được chỉ định trong di chúc sẽ thực hiện thủ tục nhận thừa kế thông qua văn bản khai nhận di sản. Sau khi hoàn tất thủ tục này, người thừa kế có quyền tiến hành các bước sang tên sổ đỏ.
Nếu người đã mất để lại di chúc hợp pháp thì tài sản sẽ được phân chia theo di chúc
Trường Hợp Người Đứng Tên Sổ Đỏ Đã Mất Không Có Di Chúc
Theo Điều 651 Bộ luật dân sự 2015, trong trường hợp người đứng tên sổ đỏ qua đời mà không để lại di chúc, việc phân chia di sản sẽ tuân theo thứ tự thừa kế theo pháp luật. Những người thừa kế ở cùng một hàng sẽ được hưởng phần di sản bằng nhau, không phân biệt giới tính hay quan hệ huyết thống. Người thừa kế ở hàng sau chỉ được hưởng di sản khi không còn bất kỳ người thừa kế nào ở hàng trước.
Đối với việc thừa kế quyền sử dụng đất, ngoài việc tuân thủ các quy định chung về thừa kế, người thừa kế còn phải đáp ứng các điều kiện và trình tự thủ tục theo quy định của Luật Đất đai 2013. Đặc biệt, nếu người thừa kế là công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài, họ cần đáp ứng các điều kiện về sở hữu nhà ở tại Việt Nam theo Điều 186 Luật Đất đai mới đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Thủ Tục Sang Tên Sổ Đỏ Khi Người Đứng Tên Đã Mất
Để thực hiện thủ tục sang tên sổ đỏ khi chủ sở hữu đã qua đời, cần tuân theo các bước sau:
Chuẩn Bị Hồ Sơ
Hồ sơ cần thiết để sang tên quyền sử dụng đất khi người đứng tên sổ đỏ đã mất bao gồm:
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất/Sổ đỏ/Sổ hồng (01 bản chính và 02 bản sao y có công chứng, chứng thực).
- Văn bản khai nhận di sản thừa kế đã được lập tại Văn phòng công chứng theo quy định pháp luật.
- Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân của bên bán và bên mua (mỗi loại 02 bản sao y có công chứng, chứng thực).
- Giấy tờ chứng minh tài sản chung (giấy đăng ký kết hôn) hoặc tài sản riêng (giấy xác nhận tình trạng hôn nhân/độc thân) (02 bản sao y có công chứng, chứng thực).
- Đơn đăng ký biến động đất đai/tài sản gắn liền với đất theo mẫu (01 bản chính).
- Tờ khai lệ phí trước bạ (02 bản chính theo mẫu).
- Tờ khai thuế thu nhập cá nhân (02 bản chính theo mẫu).
- Tờ khai thuế đất phi nông nghiệp (02 bản chính theo mẫu) hoặc xác nhận đã đóng thuế đất phi nông nghiệp tùy theo quy định của từng địa phương.
- Sơ đồ vị trí thửa đất (01 bản chính theo mẫu).
Các Bước Sang Tên Sổ Đỏ Khi Người Đứng Tên Đã Mất
Sau khi hoàn tất việc chuẩn bị hồ sơ, các bước tiếp theo bao gồm:
- Nộp hồ sơ tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền tại địa phương có đất để xử lý.
- Sau khi thẩm định hồ sơ, nếu đạt yêu cầu, cơ quan tiếp nhận sẽ chuyển thông tin sang cơ quan thuế để xác định nghĩa vụ tài chính.
- Người sử dụng đất thực hiện nộp thuế theo thông báo của cơ quan thuế.
- Cuối cùng, nhận lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới theo thời gian đã hẹn.
Một Số Câu Hỏi Thường Gặp
Ngoài quy trình sang tên sổ đỏ khi người đứng tên đã mất, có một số vấn đề liên quan khác cần lưu ý:
Lệ Phí Sang Tên Sổ Đỏ Gồm Những Gì?
Các khoản phí và thuế cần thanh toán khi thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai bao gồm:
- Phí công chứng liên quan đến việc sang tên sổ đỏ.
- Thuế thu nhập cá nhân.
- Lệ phí trước bạ.
Người sử dụng đất cần thực hiện nghĩa vụ tài chính khi sang tên sổ đỏ
Thủ Tục Công Chứng Văn Bản Khai Nhận Di Sản Thừa Kế
Trong trường hợp thừa kế tài sản, trước khi tiến hành sang tên sổ đỏ, cần thực hiện công chứng văn bản khai nhận di sản thừa kế. Thủ tục này được thực hiện theo Điều 58 Luật Công chứng 2014, bao gồm các bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ:
- Phiếu yêu cầu công chứng.
- Bản sao di chúc (nếu thừa kế theo di chúc) hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người yêu cầu công chứng (nếu thừa kế theo pháp luật).
- Giấy chứng tử hoặc giấy tờ khác chứng minh người để lại di sản đã qua đời.
- Giấy đăng ký kết hôn của người để lại di sản, giấy xác nhận tình trạng hôn nhân (nếu có).
- Dự thảo Văn bản khai nhận di sản thừa kế (nếu có).
- Các giấy tờ tùy thân: Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân hoặc hộ chiếu của người khai nhận di sản thừa kế.
- Các giấy tờ liên quan đến tài sản: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đăng ký xe ô tô, v.v. Các giấy tờ khác chứng minh tình trạng tài sản chung/riêng như bản án ly hôn, văn bản tặng cho tài sản, thỏa thuận tài sản chung/riêng.
- Hợp đồng ủy quyền (nếu có trong trường hợp nhiều người được nhận thừa kế nhưng không chia di sản).
Bước 2: Nộp hồ sơ tại các tổ chức hành nghề công chứng (văn phòng công chứng). Công chứng viên sẽ xem xét và kiểm tra hồ sơ. Nếu hồ sơ đầy đủ, công chứng viên sẽ thụ lý và ghi vào sổ công chứng. Nếu hồ sơ chưa đầy đủ, công chứng viên sẽ hướng dẫn bổ sung. Nếu hồ sơ không đủ cơ sở giải quyết, công chứng viên sẽ giải thích lý do và từ chối tiếp nhận.
Bước 3: Sau khi hồ sơ được tiếp nhận, tổ chức hành nghề công chứng sẽ tiến hành niêm yết công khai tại trụ sở UBND cấp xã nơi thường trú cuối cùng của người để lại di sản. Nếu không có khiếu nại, tố cáo, văn phòng công chứng sẽ xử lý hồ sơ. Công chứng viên sẽ kiểm tra nội dung văn bản khai nhận di sản (nếu đã có dự thảo) để đảm bảo tuân thủ pháp luật và đạo đức xã hội, hoặc soạn thảo văn bản theo yêu cầu của người khai nhận di sản. Sau khi soạn thảo, người thừa kế đọc lại, đồng ý và ký vào Văn bản khai nhận di sản thừa kế dưới sự hướng dẫn của Công chứng viên. Công chứng viên yêu cầu người thừa kế xuất trình bản chính các giấy tờ để đối chiếu trước khi ký xác nhận.
Bước 4: Sau khi ký, tiến hành thu phí, thù lao công chứng và các chi phí khác, sau đó trả lại bản chính Văn bản khai nhận cho người thừa kế.
Sổ Đỏ Đứng Tên Người Đã Mất Có Vay Ngân Hàng Được Không?
Sổ đỏ đứng tên người đã mất không thể dùng để vay ngân hàng. Lý do là người đã khuất không thể thực hiện các thủ tục ký xác nhận khi vay vốn. Hơn nữa, tài sản thế chấp không thuộc quyền sở hữu của người vay, do đó không có quyền ủy quyền cho ngân hàng xử lý tài sản. Ngân hàng cũng không có cơ sở để truy cứu trách nhiệm đối với người đã mất.
Do đó, nếu sổ đỏ đứng tên người đã mất, người thừa kế cần hoàn tất thủ tục sang tên sổ đỏ trước khi có thể sử dụng tài sản này để vay vốn ngân hàng. Ngay cả khi sổ đỏ đứng tên hai người mà một người đã qua đời, ngân hàng cũng sẽ không chấp nhận tài sản của người đã mất để thế chấp vay vốn.
Sổ đỏ đứng tên người đã mất không thể thế chấp để vay vốn ngân hàng
Tự Ý Sang Tên Sổ Đỏ Khi Bố Mẹ Đã Mất Có Được Không?
Khi bố hoặc mẹ qua đời mà không để lại di chúc, việc phân chia tài sản sẽ tuân theo quy định tại Điều 651 Bộ luật dân sự 2015. Hàng thừa kế thứ nhất bao gồm cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi.
Trong trường hợp này, có hai tình huống:
- Nếu bạn là người thừa kế duy nhất trong hàng thứ nhất, bạn chỉ cần thực hiện thủ tục khai nhận di sản thừa kế tại tổ chức hành nghề công chứng, văn phòng công chứng hoặc UBND cấp xã nơi có đất để nhận di sản.
- Nếu có nhiều người thừa kế cùng hàng, bạn cần yêu cầu tất cả những người này cùng làm thủ tục khai nhận di sản để bạn nhận toàn bộ diện tích đất, hoặc họ có thể làm thủ tục từ chối nhận di sản để bạn được hưởng. Việc khai nhận hoặc từ chối di sản thừa kế phải được công chứng hoặc chứng thực.
Sau khi hoàn tất thủ tục khai nhận di sản, bạn mới có thể tiến hành sang tên sổ đỏ. Nếu bạn tự ý sang tên sổ đỏ mà chưa có sự đồng ý của những người thừa kế còn lại, họ có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp. Tòa án sẽ xem xét di sản thừa kế, quy định pháp luật và các bằng chứng để đưa ra quyết định phân chia di sản công bằng.
Người Đã Chết Có Được Đứng Tên Sổ Đỏ Không?
Theo quy định của Luật Đất đai 2013, người sử dụng đất muốn được cấp sổ đỏ lần đầu phải nộp hồ sơ hoặc ủy quyền cho người khác thực hiện. Người được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất phải có đầy đủ quyền và nghĩa vụ đối với thửa đất đang sử dụng.
Do đó, một người đã mất không thể phát sinh các quyền và nghĩa vụ pháp lý, vì vậy Nhà nước sẽ không cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người đã khuất.
Nhà nước không cấp sổ đỏ cho người đã chết
Hy vọng những thông tin trên giúp bạn hiểu rõ hơn về thủ tục sang tên sổ đỏ khi người đứng tên đã qua đời. Về nguyên tắc, sổ đỏ đứng tên người đã mất vẫn được công nhận quyền sử dụng đất, nhưng có những hạn chế nhất định. Do đó, việc tìm hiểu kỹ các quy định pháp luật là cần thiết để tránh những sai sót không đáng có trong quá trình thực hiện thủ tục.
Để nắm bắt đầy đủ các quy định và quy trình chi tiết, quý độc giả có thể khám phá thêm chuyên mục Bất Động Sản & Showroom Cao Cấp.