Việc đóng các khoản thuế liên quan đến xây dựng nhà ở luôn là mối quan tâm hàng đầu của nhiều người dân. Liệu hộ gia đình tự xây nhà có thể thực hiện nghĩa vụ tài chính này ngay tại địa phương mình sinh sống? Cùng NHATO tìm hiểu rõ hơn về quy định này.
Thuế xây dựng nhà ở là gì?
Thuế xây dựng nhà ở là khoản thuế mà cá nhân hoặc tổ chức phải nộp khi thực hiện xây dựng công trình nhà ở trên đất. Việc nộp thuế này là một quyền lợi và nghĩa vụ pháp lý đối với các bên liên quan đến hoạt động xây dựng.
Các khoản thuế và lệ phí mà người dân thường phải đóng khi xây dựng nhà ở bao gồm:
- Thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN).
- Lệ phí cấp giấy phép xây dựng.
- Lệ phí trước bạ (áp dụng tùy trường hợp).
Hộ gia đình tự xây nhà không bắt buộc phải nộp thuế xây dựng nhà ở theo diện nhà thầu. (Ảnh minh họa: Dân Việt)
Người dân có thể nộp thuế xây dựng tại phường không?
Đối tượng nộp thuế xây dựng nhà ở
Theo Công văn 3381/TCT-CS ngày 08/09/2008 của Tổng cục Thuế, hộ gia đình khi xây dựng nhà ở thường được xem là bên sử dụng dịch vụ xây dựng, không phải là nhà thầu xây dựng. Do đó, hộ gia đình tự xây nhà không có nghĩa vụ phải kê khai và nộp thuế xây dựng nhà ở theo diện nhà thầu. Việc truy thu thuế xây dựng đối với các hộ gia đình trong trường hợp này là không có cơ sở.
Quy định về quản lý xây dựng nhà ở và nghĩa vụ thuế liên quan. (Nguồn: luatminhkhue)
Tuy nhiên, nếu hộ gia đình ký hợp đồng thuê một nhà thầu kinh doanh dịch vụ xây dựng để thực hiện công trình, thì chính nhà thầu đó phải có trách nhiệm tuân thủ các quy định pháp luật về thuế, thực hiện kê khai và nộp thuế theo quy định.
Một lưu ý quan trọng là nếu chủ hộ hoặc cá nhân tự mua vật liệu xây dựng, tự thuê công nhân xây dựng theo từng hợp đồng lao động hoặc không có hợp đồng rõ ràng với nhà thầu xây dựng, thì chủ hộ/cá nhân đó sẽ là người chịu trách nhiệm nộp thuế TNCN và thuế GTGT đối với phần doanh thu phát sinh từ hoạt động xây dựng này. Cơ quan thuế sẽ không tính thuế đối với vật liệu xây dựng mà chủ thể tự mua.
Quy định về thuế đối với hoạt động xây dựng nhà ở riêng lẻ. (Nguồn: luatminhkhue)
UBND phường, xã có được thu thuế xây dựng không?
Theo quy định tại Điều 10 Thông tư 92/2015/TT-BTC, các đối tượng nộp thuế có nghĩa vụ kê khai và nộp thuế tại cơ quan thuế hoặc tại các tổ chức được ủy nhiệm thu thuế. Trong trường hợp các địa bàn chưa triển khai nộp thuế điện tử, Cơ quan quản lý thuế có thể ủy nhiệm cho các tổ chức khác thu thuế thay.
Việc ủy nhiệm thu thuế được thực hiện thông qua hợp đồng giữa cơ quan quản lý thuế và các tổ chức được ủy nhiệm. Các tổ chức này thường là những đơn vị có mạng lưới rộng khắp, thuận tiện cho người nộp thuế, ví dụ như các đơn vị bưu chính, viễn thông, điện lực, hoặc các trung tâm thương mại, ban quản lý chợ.
Do đó, UBND phường, xã chỉ có thẩm quyền thu thuế xây dựng khi được cơ quan quản lý thuế có thẩm quyền ủy quyền bằng văn bản. Nếu không có sự ủy quyền này, UBND phường, xã không có chức năng thu thuế xây dựng.
Các trường hợp áp dụng tính thuế xây dựng theo quy định
Theo Thông tư 92/2015/TT-BTC, việc tính thuế xây dựng được áp dụng cụ thể như sau:
1. Trường hợp hộ gia đình tự mua vật liệu và thuê công nhân xây dựng:
Chủ hộ hoặc cá nhân trực tiếp xây dựng sẽ là người nộp thuế, bao gồm thuế GTGT và thuế TNCN. Mức thuế suất áp dụng sẽ theo quy định tại Thông tư 92/2015/TT-BTC. Cụ thể, đối với hoạt động xây dựng không bao thầu, mức thuế GTGT là 5% trên doanh thu và thuế TNCN là 2% trên doanh thu.
Quy định về tính thuế đối với chủ hộ tự mua vật tư và thuê nhân công xây dựng. (Nguồn: luatminhkhue)
Thông tư 92/2015/TT-BTC hướng dẫn thực hiện thuế GTGT và thuế TNCN đối với cá nhân cư trú tham gia hoạt động kinh doanh, bao gồm cả hoạt động xây dựng.
Biểu thuế GTGT và thuế TNCN theo quy định tại Thông tư 92/2015/TT-BTC. (Nguồn: luatminhkhue)
2. Trường hợp chủ thầu xây dựng là công ty, tổ chức có tư cách pháp nhân:
Trong trường hợp này, chủ thầu xây dựng (công ty, tổ chức) sẽ là người chịu trách nhiệm nộp thuế GTGT và thuế TNCN theo các quy định pháp luật hiện hành. Cụ thể, thuế GTGT thường là 10% trên doanh thu tính thuế và thuế TNCN là 20% trên thu nhập chịu thuế (tùy thuộc vào phương pháp tính thuế được áp dụng).
Doanh nghiệp sẽ thu tiền thuế GTGT (theo tỷ lệ quy định) từ chủ nhà và sau đó thực hiện kê khai, nộp đầy đủ các khoản thuế (bao gồm thuế GTGT và thuế TNCN) tại cơ quan thuế địa phương nơi doanh nghiệp đăng ký hoạt động.
Hiểu rõ quy định về thuế xây dựng nhà ở sẽ giúp bạn thực hiện đúng nghĩa vụ của mình. Để nắm bắt chi tiết hơn các quy trình và trường hợp cụ thể, hãy khám phá thêm trong chuyên mục Blog.